การดำเนินคดีทางแพ่ง

1. คดีแพ่ง คืออะไร มีกี่ประเภท?

คดีแพ่งเป็นคดีที่เสนอคำฟ้องเกี่ยวกับสิทธิหรือสัญญำต่อศาลเพื่อขอให้ศาลรับรอง คุ้มครอง หรือบังคับตามสิทธิในทางแพ่ง หรือเพื่อใช้สิทธิหรือหน้าที่ในทางแพ่ง เช่น ฟ้องเรียกค่าสินค้า ฟ้องว่าผิดสัญญาและฟ้องเรียกค่าเสียหาย

คดีแพ่งแตกต่างจำกคดีอาญา เนื่องจากคดีแพ่งไม่มีการพิพากษาให้ หรือจำเลยในคดีได้รับโทษจำคุกและโทษปรับ

2. ศาลแบ่งออกเป็นกี่ประเภท

ศาลชั้นต้น : เป็นศาลที่รับพิจารณาพิพากษาคดีในชั้นแรก ผู้ที่มีคดีความและประสงค์จะฟ้องร้อง ต้องเริ่มต้นยื่นคำฟ้องที่ศาลชั้นต้นก่อน ศาลชั้นต้นมีทั้งที่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครและอยู่ในจังหวัดอื่นๆ ศาลชั้นต้นได้แก่ ศาลแพ่ง ศาลอาญา ศาลจังหวัด ศาลแขวง และศาลชำนัญพิเศษเป็นต้น

ศาลอุทธรณ์ : เป็นศาลชั้นกลาง เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาแล้ว คู่ความยังไม่พอใจในคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น ก็มีสิทธิอุทธรณ์คำพิพากษำนั้นต่อศาลอุทธรณ์ได้

ศาลฎีกา : เป็นศาลสูงสุด คู่ความที่ไม่พอใจคำพิพำกษาของศาลอุทธรณ์จะยื่นฎีกาคำพิพากษาดังกล่าวไปยังศาลฎีกา เมื่อศาลฎีกาตัดสินแล้วถือว่าคดีเป็นอันถึงที่สุด คู่ความไม่สามารถขอให้มีการพิจารณาคดีใหม่ได้อีก

3. การฟ้องคดีแพ่งต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลเท่าไหร่

  • คดีมีทุนทรัพย์ไม่เกิน 50,000,000 บาท เสียค่าขึ้นศาลร้อยละ 2 บาท แต่ไม่เกิน 200,000 บาท ส่วนที่เกินเสียร้อยละ 0.1 บาท
  • คดีไม่มีทุนทรัพย์ เสียค่าขึ้นศาลเรื่องละ 200 บาท

4. เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องจากศาลแล้วควรทำอย่างไร

เมื่อจำเลยได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องแล้ว จำเลยต้องทำคำให้การเป็นหนังสือยื่นต่อศาลภายใน 15 วัน(หรือ 30 วันในกรณีปิดหมาย) นับแต่วันที่ได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องนั้น เพื่อแสดงว่าจำเลยยอมรับ หรือปฎิเสธฟ้องของโจทก์ นอกจากนี้จำเลยอาจฟ้องแย้งโจทก์มาในคำให้การด้วยก็ได้

ถ้าจำเลยไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด จะถือว่าจำเลย “ขาดนัดยื่นคำให้การ” ซึ่งส่งผลให้โจทก์มีสิทธิยื่นคำขอต่อศาลให้ตนเป็นฝ่ายชนะคดีโดยขาดนัด ถ้าโจทก์ยื่นคำขอต่อศาลภายใน 15 วันนับแต่ระยะเวลาที่กำหนดให้จำเลยยื่นคำให้การสิ้นสุดลง ศำลอำจมี คำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีโดยขาดนัดได้ทันที

5. การสืบพยานคืออะไร หากได้รับหมายเรียกพยานบุคคล จะต้องทำอย่างไร และถ้าไม่มาศาลในวันสืบพยานจะเป็นอย่างไร

การสืบพยาน คือ การเสนอพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ให้ศาลเห็นว่ามีข้อเท็จจริงตามข้ออ้างของโจทก์หรือจำเลยจริงหรือไม่ ถ้าศาลเห็นว่าพยานหลักฐานฝ่ายไหนมีเหตุผลน่าเชื่อถือกว่ากัน ก็จะตัดสินให้ฝ่ายนั้นชนะคดี

พยานบุคคลที่ได้รับหมายเรียกจากศาลต้องไปให้การต่อศาลตามวันเวลาที่กำหนด เว้นแต่กรณีเจ็บป่วย หรือมีเหตุจำเป็นอย่างอื่นและศาลเห็นว่าข้ออ้างหรือข้อแก้ตัวนั้นฟังได้ ถ้าพยานจงใจไม่ไปศาลในวันสืบพยานจะถือว่าพยานขัดหมายศาล ศาลอาจออกหมายจับและเอาตัวพยานกักขังไว้จนกว่าพยานจะได้เบิกความตามวันที่ศาลเห็นสมควรก็ได้

เมื่อพยานไปศาล พยานจะต้องสาบานและแสดงตนโดยตอบคำถามของศาลเกี่ยวกับ ชื่อ อายุ ตำแหน่ง อาชีพ ภูมิลำเนา และความเกี่ยวข้องกับคู่ความ และศาลก็จะให้คู่ความฝ่ายที่อ้างพยานเริ่มสืบพยาน

6. ประมาณการระยะเวลาในการดาเนินคดีแพ่ง เป็นอย่างไร

  • ศาลชั้นต้น 1-1.5 ปี
  • ศาลอุทธรณ์ 3 ปี
  • ศาลฎีกา 5 ปี
  • ศาลฎีกา(กรณีอุทธรณ์โดยตรง) 2-3 ปี

*หมายเหตุ ขึ้นอยู่กับความซับซ้อน ยาก-ง่ายของคดี จำนวนพยานและเอกสาร และปริมาณงานของคดีในแต่ละชั้นศาล ซึ่งระยะเวลาอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้

Download PDF Version

เอกสารฉบับนี้จัดทำขึ้นโดยสานักงานกฎหมาย Legal Advisory Council Limited โดยมีจุดมุ่งหมาย เพื่อให้ความรู้เป็นการทั่วไปเท่านั้น หาใช่เป็นคำแนะนำทางกฎหมายเพื่อการตัดสินใจทางธุรกิจไม่

 

Contact Your Litigation Consultant